مطالب سردخانه
وکیوم در سیستم تبرید چیست و چرا انجام صحیح آن اهمیت حیاتی دارد؟
وکیوم در سیستم تبرید به فرآیند خارجکردن هوا، گازهای غیرقابل تقطیر و رطوبت از داخل مدار گفته میشود. این مرحله یکی از مهمترین مراحل پیش از شارژ مبرد است و در صورت انجام نادرست، میتواند باعث کاهش راندمان، افزایش فشار کاری و آسیب جدی به اجزای سیستم شود.
چرا وکیوم در صنعت تبرید اهمیت دارد؟
اهمیت وکیوم در سیستم تبرید به دو دلیل اصلی برمیگردد. دلیل اول، خارج کردن هوا و گازهای غیرقابل تقطیر است. وجود هوا در سیستم باعث افزایش فشار در کندانسور میشود، زیرا این گازها تقطیر نمیشوند و بخشی از سطح مؤثر کندانسور را اشغال میکنند. در نتیجه فشار بالا رفته، تبادل حرارت کاهش پیدا میکند و مصرف انرژی افزایش مییابد.
دلیل دوم، خارج کردن رطوبت از سیستم است. رطوبت دشمن اصلی سیستم تبرید محسوب میشود. در صورت باقیماندن رطوبت، این ماده با روغن ترکیب شده و تولید اسید میکند. این اسید باعث خوردگی لولهها، آسیب به مسکاری و در نهایت صدمه جدی به کمپرسور میشود. علاوه بر این، رطوبت در نقاط کمفشار مانند شیر انبساط یا لوله کاپیلاری یخ میزند و باعث انسداد مسیر و توقف جریان مبرد خواهد شد. ترکیب گرما، مبرد و رطوبت منجر به تشکیل اسید هیدروفلوئوریک میشود که یکی از مخربترین عوامل در سیستم تبرید است.
چرا وکیوم کردن با کمپرسور مجاز نیست؟
اجرای وکیوم در سیستم تبرید با کمپرسور مجاز نیست، زیرا کمپرسور برای عمل تراکم طراحی شده است نه ایجاد خلأ. زمانی که از کمپرسور برای وکیوم استفاده شود، دمای آن بهشدت افزایش پیدا میکند و علاوه بر این، فشار وکیومی که کمپرسور قادر به ایجاد آن است برای رطوبتگیری کافی نخواهد بود. حداکثر وکیوم ایجادشده توسط کمپرسور معمولاً بین ۲۶ تا ۲۷ اینچ جیوه است، در حالی که برای تخلیه مؤثر رطوبت به فشاری در محدوده ۲۹ تا ۳۰ اینچ جیوه و در قالب فشار مطلق نیاز داریم.
چرا وکیوم برای تخلیه رطوبت زمانبر است؟
وکیوم کردن با هدف تخلیه رطوبت به زمان بیشتری نیاز دارد. با کاهش فشار، آب موجود در سیستم شروع به تبخیر میکند و حجم بخار آب بهشدت افزایش مییابد. هرچه فشار پایینتر میآید، حجم بخار آب بیشتر شده و خروج آن زمانبرتر میشود. اگر رطوبت بهصورت مایع در سیستم باقی مانده باشد، این فرآیند طولانیتر خواهد شد. حتی یک قطره آب میتواند حجم بسیار زیادی بخار آب تولید کند که تخلیه کامل آن نیازمند زمان کافی است.
چه زمانی میگوییم وکیوم درست انجام شده است؟
وکیوم در سیستم تبرید زمانی صحیح تلقی میشود که ابتدا سیستم به مدت دو تا سه ساعت وکیوم شود، سپس وکیوم با گاز ازت شکسته شده و دوباره عملیات وکیوم ادامه پیدا کند تا فشار به حدود ۲۵۰ پاسکال برسد. برای قرائت این فشار، استفاده از گیج مخصوص وکیوم ضروری است. پس از رسیدن به فشار مناسب، شیر روی گیج بسته میشود و رفتار فشار تحت نظر قرار میگیرد. اگر فشار در مدت کوتاهی بالا رفته و به فشار اتمسفر برسد، نشتی در سیستم وجود دارد. اگر فشار بهتدریج بالا رفته و در نهایت به فشار بخار آب محیط برسد، نشاندهنده وجود رطوبت است. در صورتی که سیستم فاقد نشتی و رطوبت باشد، فشار وکیوم بسیار کم افزایش یافته و در مقدار پایینی ثابت میماند که پایینتر از فشار بخار آب در دمای محیط است.
فشار وکیوم چگونه باید اندازهگیری شود؟
فشار وکیوم باید حتماً بهصورت فشار مطلق اندازهگیری شود. به همین دلیل استفاده از گیجهای معمولی به هیچ عنوان مناسب نیست، زیرا این فشارسنجها قادر به تشخیص فشار اتمسفر نیستند و دقت لازم برای اندازهگیری فشارهای زیر اتمسفر را ندارند.
انتخاب پمپ مناسب برای وکیوم در سیستم تبرید
پمپهای وکیوم مورد استفاده در سیستمهای تبرید از نوع روتاری هستند و بر اساس حجم جابهجایی هوا انتخاب میشوند. انتخاب ظرفیت پمپ باید متناسب با نوع سیستم انجام شود. بزرگتر بودن پمپ تنها باعث کاهش زمان خروج هوا میشود و تأثیری بر کاهش زمان خروج رطوبت ندارد. عامل اصلی در کاهش زمان وکیوم، استفاده از شلنگهای کوتاه با قطر داخلی بالا است.
نگهداری و کارکرد صحیح پمپ وکیوم
در نگهداری و استفاده از پمپ وکیوم، رعایت چند نکته ضروری است. برای مشاهده فشار وکیوم باید حتماً از گیج مخصوص استفاده شود. شلنگها باید کوتاه و قطور باشند و فقط از روغن مخصوص وکیوم پمپ استفاده شود. روغن پمپ بهتر است بعد از سه تا چهار بار استفاده و پیش از آنکه تیره یا قیرمانند شود تعویض گردد. تعویض روغن زمانی که دستگاه گرم است، نتیجه بهتری خواهد داشت. همچنین توصیه میشود در مسیر اتصال پمپ به سیستم از شیر برقی یا شیر یکطرفه استفاده شود تا در زمان قطع برق، روغن پمپ به داخل سیستم برگشت نکند. پس از اتمام وکیوم در سیستم تبرید نیز باید اجازه ورود هوا به پمپ داده شود، زیرا باقی ماندن پمپ در حالت خلأ باعث ورود تدریجی روغن به سیلندر خواهد شد. استفاده از پمپ با ظرفیت بیش از حد نیز توصیه نمیشود، چون میتواند باعث انجماد رطوبت در ابتدای مسیر وکیوم و تخلیه ناقص رطوبت سیستم شود.
روش صحیح خاموش کردن پمپ وکیوم
برای خاموش کردن صحیح پمپ وکیوم، پس از اتمام عملیات ابتدا شیر اصلی پمپ بسته میشود. سپس شیر gas ballast کمی باز شده و پمپ برای چند ثانیه روشن میماند. در حالی که شیر gas ballast باز است، پمپ خاموش شده و پس از آن شیر بسته میشود. در نهایت شلنگها جدا شده و درپوش ورودی پمپ بسته میشود.
شیر Gas Ballast چیست؟
شیر gas ballast یک پیچ تنظیم است که اجازه ورود هوای بیرون به داخل پمپ در مرحله دوم تراکم را میدهد. این کار باعث میشود رطوبت موجود سریعتر دفع شده و روغن پمپ دیرتر آلوده شود. معمولاً پس از یک تا دو ساعت کار میتوان این شیر را بست.
وکیوم اصولی، بدون آسیب به سیستم تبرید
اگر میخواهید عملیات وکیوم در سیستم تبرید را بهصورت استاندارد و ایمن انجام دهید، انتخاب پمپ وکیوم مناسب و ابزار اندازهگیری دقیق اهمیت بالایی دارد. برای مشاهده مشخصات و خرید پمپ وکیوم متناسب با سیستم تبرید خود، از لینک زیر استفاده کنید.
سؤالات پرتکرار در مورد وکیوم در سیستم تبرید
زیرا باعث حذف رطوبت و گازهای غیرقابل تقطیر میشود و از افزایش فشار، خوردگی و آسیب به کمپرسور جلوگیری میکند.
خیر، کمپرسور برای این کار طراحی نشده و هم دچار آسیب میشود و هم فشار لازم برای رطوبتگیری را تأمین نمیکند.
فشار مناسب برای وکیوم صحیح حدود ۲۵۰ پاسکال یا معادل ۲۹ تا ۳۰ اینچ جیوه است.
زیرا گیجهای معمولی فشار مطلق و فشار زیر اتمسفر را با دقت کافی نشان نمیدهند.
